Project-based Learning

bubblus_Project_Based_Learning_Σύμφωνα με τον Οργανισμό προώθησης και αξιοποίησης του PBL «Buck Institute for Education» (BIE), αποτελεί ένα διδακτικό μοντέλο που στοχεύει μεταξύ άλλων στην ανάπτυξη κρίσιμων δεξιοτήτων του 21ου αιώνα, όπως η συνεργασία, η επικοινωνία και η κριτική σκέψη. Τα σχέδια εργασίας υποστηρίζουν τη συλλογική δράση (Dornyei, 2001), συμβάλλουν στην κοινωνικοποίηση και στην αυτονομία των μαθητών (Lee, 2002) και ενισχύουν την κριτική ικανότητα (Ματσαγγούρας, 2004). Ειδικότερα, η χρήση Νέων Τεχνολογιών και η αξιοποίηση αυθεντικών πηγών κατά τη συλλογή πληροφοριών, υποστηρίζεται ότι αυξάνει το ενδιαφέρον των μαθητών και οδηγεί σε αποτελεσματικότερη μάθηση (Φραγκούλης & Τσιπλακίδης, 2009). Οι υποστηρικτές του Project-based learning (PBL) αναφέρουν πολλά οφέλη από την εφαρμογή αυτής της μεθοδολογίας για τους μαθητές. Περιλαμβάνει βαθύτερη κατανόηση των εννοιών, διεύρυνση της βάσης γνώσεων, βελτίωση της επικοινωνίας και ενίσχυση των διαπροσωπικών / και κοινωνικών δεξιοτήτων, ενίσχυση ηγετικών ικανοτήτων, και αυξημένη δημιουργικότητα.  Ο John Dewey προώθησε αρχικά την ιδέα της «μάθησης μέσα από την πράξη». Το 1897 κατέγραψε τις απόψεις του  σχετικά με την εκπαίδευση: «Ο δάσκαλος δεν βρίσκεται στο σχολείο για να επιβάλει ορισμένες ιδέες ή να δημιουργήσει ορισμένες συνήθειες στο παιδί. Είναι εκεί ως μέλος της κοινότητας, αρωγός στην προσπάθεια οικοδόμησης της γνώσεις». Μελέτες από τον Μarx  et al., 2004, Rivet & Krajcki, 2004 and William & Linn, 2003, αναφέρουν ότι: «…οι μαθητές που ακολούθησαν αυτή τη μέθοδο πέτυχαν υψηλότερες βαθμολογίες από τους μαθητές που παρακολούθησαν μαθήματα σε μια παραδοσιακή τάξη».

bloomwheel3Η μεθοδολογία Project-based learning δίνει έμφαση στις μαθησιακές δραστηριότητες που είναι μακροπρόθεσμες, διαθεματικές – διεπιστημονικές και μαθητοκεντρικές. Αντίθετα από τις παραδοσιακές, καθοδηγούμενες από το δάσκαλο δραστηριότητες στην τάξη, οι μαθητές συχνά πρέπει να οργανώσουν την εργασία τους και να διαχειριστούν το χρόνο τους, βάσει οργανωμένου σχεδίου. Η Project-based προσέγγιση διαφέρει από την παραδοσιακή έρευνα. Η βασική ιδέα της μεθοδολογίας αυτής είναι να εμπλακούν οι μαθητές στην επίλυση προβλημάτων πραγματικού χρόνου, ώστε να προκληθεί  το ενδιαφέρον για εποικοδομητική σκέψη πάνω σ’ αυτα. Μέσα από τη δημιουργική εμπλοκή που η διαδικασία προβλέπει, οι μαθητές αποκτούν και εφαρμόζουν νέα γνώση. Η μεθοδολογία αυτή ενισχύει την αυτοκατευθυνόμενη μάθηση (self-directed learning) (Prince & Felder, 2006) μέσα από την από την επίλυση αυθεντικών προβλημάτων (problem-centered) σε αυθεντικά πλαίσια (Mills & Treagust, 2003), προσφέροντας δραστηριότητες που περιέχουν πολλαπλές αναπαραστάσεις της γνώσης και δίνοντας έμφαση στην διαχείριση του χρόνου (Thomas, 2000).

Ο εκπαιδευτικός αναλαμβάνει το ρόλο του διαμεσολαβητή, σε συνεργασία με τους μαθητές, «καθοδηγεί» την ανάπτυξη γνώσεων και κοινωνικών δεξιοτήτων, αξιολογώντας προσεκτικά αυτό που οι μαθητές έχουν μάθει βασιζόμενοι στην εμπειρία που αποκτούν. Τυπικά σχέδια μαθήματος παρουσιάζουν ένα πρόβλημα προς επίλυση (για παράδειγμα): «Ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος για να μειωθεί η ρύπανση στη λίμνη του σχολείου;»,  ή ένα φαινόμενο για διερεύνηση:  «Τι προκαλεί τη βροχή;»

Η μεθοδολογία αυτή χαρακτηρίζεται επίσης από τη δημιουργία ομάδων. Οι ομάδες καθορίσουν τα σχέδια τους. Με τον τρόπο αυτό, ασκούνται  στην τεκμηριωμένη έκφραση απόψεων και αναλαμβάνουν την πλήρη ευθύνη για τη μάθησή τους. Αυτό είναι που χαρακτηρίζει τη μεθοδολογία αυτή κονστρουκτιβιστική. Διακρίνουμε πέντε φάσεις: Συλλογικός Προγραμματισμός, Ενδοομαδικός Προγραμματισμός, Συλλογική Διεξαγωγή Έργου, Παρουσίαση Ομαδικού Έργου, Αξιολόγηση Ομαδικού Έργου.

Οι μαθητές:

  • Εμπλέκονται σε δραστηριότητες έρευνας προκειμένου να επιλύσουν ένα πρόβλημα, να απαντήσουν σε μια ερώτηση ή να αντιμετωπίσουν μια πρόκληση που τους δίνεται.
  • Eργάζονται από κοινού για την επίτευξη συγκεκριμένων στόχων.
  • Αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες, ανταλλάσοντας ιδέες, δημιουργώντας και παράγοντας κοινές λύσεις (Χρυσαφίδης, 2002).
  • Χρησιμοποιούν την τεχνολογία ως εργαλείο για να επικοινωνούν με τους άλλους.
  • Aναλαμβάνουν ενεργό ρόλο έναντι του  παθητικού ρόλου κατά τη μετάδοση των πληροφοριών από ένα δάσκαλο, ή ένα βιβλίο.
  • Επιλέγουν  συνεχώς το πώς θα αποκτήσουν, ή θα χειρίζονται τις πληροφορίες.
  • Σκέφτονται ενεργά για τις επιλογές που κάνουν.
  • Συμμετέχουν είτε ατομικά είτε ως ομάδα.

Ο εκπαιδευτικός – διαμεσολαβητής:

  • Αναπτύσσει μια ατμόσφαιρα της κοινής ευθύνης.
  • Διαρθρωθεί το προτεινόμενο ερώτημα/ζήτημα έτσι ώστε να κατευθύνει τη μάθηση προς το περιεχόμενο με βάση τα υλικό που διαθέτει.
  • Ρυθμίζει την επιτυχία των μαθητών, θέτοντας στόχους για να εξασφαλιστεί ότι  τα έργα των μαθητών θα επικεντρωθούν στη βαθιά κατανόηση των εννοιών που ερευνώνται.
  • Παρέχει ανατροφοδότηση ώστε να βοηθήσει τους μαθητές να ενισχύσουν τις δεξιότητές τους, οι οποίες θα τους χρειαστούν στο επόμενο σχέδιό τους.
  • Καλλιεργεί δεξιότητες ενεργητικής ακρόασης, ζητώντας τους να συμμετάσχουν στους διαλόγους που αναπτύσσονται.
  • Προτρέπει να σκεφτούν λογικά σχετικά με το πώς να λύσουν τα προβλήματα.
  • «Αναγκάζει» τους μαθητές να αναλάβουν την ευθύνη της επιτυχίας τους.

Υπάρχουν ορισμένα ερωτήματα που πρέπει να απαντήσουμε κατά την αξιοποίηση της μεθοδολογίας αυτής, στην ανάπτυξη μιας ή περισσοτέρων δραστηριοτήτων:

  • Είναι οργανωμένη γύρω από μια ανοιχτή ερώτηση καθοδήγησης, ή μια πρόκληση για την επίλυση ενός προβλήματος;
  • Δημιουργεί την ανάγκη να γνωρίζουμε το ουσιαστικό περιεχόμενο και να αποκτήσουμε δεξιότητες;
  • Απαιτεί έρευνα για να μάθουν και / ή να δημιουργήσουν οι μαθητές κάτι νέο;
  • Απαιτεί κριτική σκέψη, την επίλυση προβλημάτων, τη συνεργασία, καθώς και διάφορες μορφές επικοινωνίας, (γνωστά ως «δεξιότητες για τον 21ο αιώνα»);
  • Επιτρέπει σε κάποιο βαθμό την έκφραση απόψεων από τους μαθητές και την επιλογή της θεματικής περιοχής ενασχόλησης τους;
  • Ενσωματώνει την ανατροφοδότηση και την αναθεώρηση;
  • Τα αποτελέσματα των εργασιών παρουσιάζονται σε μια διευρυμένη ομάδα;

Πρέπει να προσέξουμε τις διαφορές που υπάρουν μεταξύ: «Doing Projects» και «Project Based Learning»

Projects Project-based Learning
Μπορεί να γίνoνται στο σπίτι, χωρίς την καθοδήγηση εκπαιδευτικού ή την ομαδική συνεργασία. Απαιτεί την καθοδήγηση των εκπαιδευτικών και τη συνεργασία της ομάδας.
Μπορεί να περιγράφονται λεπτομερώς σε ένα χαρτί (φύλλο εργασίας) από τον εκπαιδευτικό. Περιλαμβάνει  προαπαιτούμενη γνώση και από τους μαθητές αλλά και από τους εκπαιδευτικούς
Χρησιμοποιούνται κάθε χρόνο και συνήθως επικεντρώνονται στο αποτέλεσμα (δημιουργία αφίσας, παρουσίαση, κ.λπ.). Είναι επίκαιρη, σύνθετη, καλύπτει πολλές θεματικές περιοχές, και απαιτεί σημαντικό χρόνο για τη σχεδίαση αλλά και την εφαρμογή.
Το έργο των εκπαιδευτικών εμφανίζεται κυρίως αφού το έργο ολοκληρωθεί. Το έργο των εκπαιδευτικών φαίνεται κυρίως πριν από την έναρξη του έργου.
Οι μαθητές δεν έχουν πολλές δυνατότητες επιλογών σε οποιοδήποτε σημείο του έργου. Οι μαθητές κάνουν τις περισσότερες από τις επιλογές τους κατά τη διάρκεια του έργου, εντός του αρχικού πλαισίου.
Οι μαθητές βαθμολογούνται συνήθως με βάση τις αντιλήψεις των εκπαιδευτικών. Οι μαθητές βαθμολογούνται με βάση μια σαφώς καθορισμένη μέθοδο αξιολόγησης,  που έχει δημιουργηθεί  ειδικά για το έργο.
Είναι κλειστά: Κάθε έργο έχει τον ίδιο στόχο. Είναι ανοικτό: οι μαθητές κάνουν επιλογές που καθορίζουν το αποτέλεσμα και την πορεία της έρευνας.
Τις περισσότερες φορές δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την επίλυση πραγματικών προβλημάτων στον πραγματικό κόσμο. Θα μπορούσε να παρέχει λύσεις στον πραγματικό κόσμο στα πραγματικά προβλήματα, ακόμη και αν δεν μπορεί να εφαρμοστεί.
Δεν περιλαμβάνουν σενάρια και πληροφορίες που βασίζονται σε γεγονότα που έχουν ήδη επιλυθεί. Το σενάριο ή προσομοίωση είναι πραγματικό. Αν είναι πλασματικό, είναι ρεαλιστικό, διασκεδαστικό, και επίκαιρο.
Συνήθως βασίζονται σε ένα εργαλείο. (π.χ. «Δημιουργήστε μια παρουσίαση») Οι μαθητές χρησιμοποιούν την τεχνολογία επιλέγοντας τα εργαλεία σύμφωνα με τους σκοπούς ή και τις ανάγκες του έργου.
Όλες οι εργασίες κινούνται στο ίδιο μοτίβο. Είναι διαφορετικές μεταξύ τους ανάλογα με τις ανάγκες και την επικαιρότητα.

Unknown

Αναφορές

  1. John Dewey, Education and Experience, 1938/1997. New York. Touchstone.
  2. Sawyer, R. K. (2006) The Cambridge Handbook of the Learning Sciences. New York: Cambridge University Press.
  3. Markham, T. (2011). Project Based Learning. Teacher Librarian, 39(2), 38-42.
  4. Blumenfeld et al 1991 EDUCATIONAL PSYCHOLOGIST, 26(3&4) 369-398 «Motivating Project-Based Learning: Sustaining the Doing, Supporting the Learning.» Phyllis C. Blumenfeld, Elliot Soloway, Ronald W. Marx, Joseph S. Krajcik, Mark Guzdial, and Annemarie Palincsar.
  5. Hye-Jung Lee1, h., & Cheolil Lim1, c. (2012). Peer Evaluation in Blended Team Project-Based Learning: What Do Students Find Important?. Journal Of Educational Technology & Society, 15(4), 214-224.
  6. Dornyei, Z. (2001). Motivational Strategies in the Language Classroom.Cambridge University Press.
  7. Lee, I. (2002). Project work made easy in the English classroom. Canadian Modern Language Review.
  8. Mills, J.E.&Treagust, D.F. (2003). Engineering Education-Is Problem-Based or Project-Based Learning the Answer? Australasian Journal of Engineering Education.
  9. Prince, M.J. & Felder, R.M. (2006). Inductive Teaching and Learning Methods: Definitions, Comparisons, and Research Bases. Journal of Engineering Education, Vol. 95, No. 2, pp. 123-138.
  10. Thomas, J.W. (2000). A review of research on Project-based Learning. The Autodesk Foundation.
  11. Δεδούλη, Μ. (2002). Βιωματική μάθηση-Δυνατότητες αξιοποίησής της στο πλαίσιο της Ευέλικτης Ζώνης. Επιθεώρηση Εκπαιδευτικών Θεμάτων, σελ. 145 – 159.
  12. Ματσαγγούρας, Η., Γ. (2004). Η διαθεματικότητα στη σχολική γνώση. Αθήνα, Εκδόσεις Γρηγόρη.
  13. Φραγκούλης, Ι. & Τσιπλακίδης, Ι. (2009). Υλοποίηση σχεδίων εργασίας με χρήση τoυ διαδικτύου: Η συμβολή τους στα κίνητρα για μάθηση της Αγγλικής ως ξένης γλώσσας. 5th IDOL, Athens, Greece.
  14. Χρυσαφίδης Κ. (2002). Βιωματική-Επικοινωνιακή Διδασκαλία: Η Εισαγωγή της μεθόδου Project στο σχολείο. Αθήνα, Gutenberg.
  15. Buck Institute for Education (2009). PBL Starter Kit: To-the-Point Advice, Tools and Tips for Your First Project. Introduction chapter free to download at:http://www.bie.org/tools/toolkit/starter
  16. Buck Institute for Education (2003). Project Based Learning Handbook: A Guide to Standards-Focused Project Based Learning for Middle and High School Teachers. Introduction chapter free to download at: http://www.bie.org/tools/handbook
  17. Barron, B. (1998). Doing with understanding: Lessons from research on problem- and project-based learning. Journal of the Learning Sciences. 7 (3&4), 271-311.
  18. Blumenfeld, P.C. et al. (1991). Motivating project-based learning: sustaining the doing, supporting the learning. Educational Psychologist, 26, 369-398.
  19. Katz, L. and Chard, S.C.. (2000) Engaging Children’s Minds: The Project Approach (2d Edition), Greenwood Publishing Group, Inc.
  20. Mitchell, S., Foulger, T. S., & Wetzel, K., Rathkey, C. (February, 2009). The negotiated project approach: Project-based learning without leaving the standards behind. Early Childhood Education Journal, 36(4), 339-346. Available at http://www.springerlink.com/content/c73q57211024x727/fulltext.html
  21. http://www.p21.org/index.php
  22. http://www.bie.org/about/21st_century_skills
  23. http://www.ascd.org/publications/educational_leadership/sept10/vol68/num01/Seven_Essentials_for_Project-Based_Learning.aspx
  24. http://www.edutopia.org/stw-project-based-learning-best-practices
  25. http://www.edutopia.org/blog/projects-partnerships-pbl-suzie-boss
  26. http://docs.lib.purdue.edu/ijpbl/vol3/iss1/4/